Rạp chiếu phim dành cho ô tô ngày xưa ở Merrifield không chỉ để lại trong lòng mọi người một danh sách phim. Nó còn để lại những câu chuyện xung quanh buổi xem: họ đi cùng ai, đỗ xe ở đâu, giữ ấm bằng cách nào và chuyện gì đã diễn ra ngoài khuôn hình trên màn ảnh.
Đó là cách thú vị hơn để nhớ về Lee Highway Drive-In. Trước những nhà hàng và vỉa hè của Mosaic, trước rạp nhiều phòng chiếu trong nhà, đây là nơi một chiếc ô tô bình thường trở thành phòng chiếu phim riêng nho nhỏ giữa một cuộc tụ họp đông người hơn nhiều.
Những bức ảnh và quảng cáo dưới đây cho thấy địa điểm thực tế. Các hồi ức có tên người kể được lấy từ những lời kể đã công bố công khai, không phải cảnh dựng lên hay bình luận riêng tư của hàng xóm. Ký ức có thể lưu giữ cảm giác của một buổi tối mà không xác định được mọi ngày tháng. Cả hai loại bằng chứng đều có chỗ trong câu chuyện này.
1954 • Lời hứa không chỉ có bộ phim
Tấm biển mời gọi cả một buổi tối vui chơi.
Hãy nhìn tấm biển cao vút trong bức ảnh năm 1954. Rạp tự giới thiệu từ bên đường, với tên phim nằm cao hơn hẳn những chiếc xe. Đây không phải một màn ảnh nhỏ nép trong bãi đất trống: đó là một điểm đến được thiết kế để thu hút ánh nhìn trước khi người lái xe tới cổng.
Quảng cáo khai trương còn thể hiện lời mời gọi rõ hơn. Trẻ em dưới 12 tuổi được vào miễn phí. Sân chơi cùng nhà hàng có sân và sân hiên cũng là những điểm hấp dẫn. Quảng cáo hứa hẹn chiếu phim liên tục từ lúc chạng vạng, quầy vé mở lúc 6 giờ 30 chiều. Buổi đi chơi có thể bắt đầu trước khi phim chiếu.
Những so sánh khoa trương về kích thước màn ảnh là ngôn ngữ quảng cáo, không phải kết quả khảo sát. Chi tiết đáng chú ý hơn là sự kết hợp các hoạt động. Cha mẹ được mời dùng bữa, cho con vui chơi và xem phim ở cùng một nơi. Thanh thiếu niên có thể đọc chính quảng cáo ấy và hình dung một buổi tối rất khác.
Tư liệu lịch sử chuyên về rạp ghi ngày khai trương là 26 tháng 8 năm 1954. Chú thích ảnh xác định ảnh chụp biển quảng cáo là từ năm 1954; còn bản quảng cáo là thông báo khai trương, không phải ảnh chụp những khán giả đầu tiên.

Nguồn và tài liệu đọc thêm: Drive-In Theatres of the Mid-Atlantic: lịch sử Lee Highway Drive-In (nguồn thứ cấp chuyên ngành) ↗ Quảng cáo khai trương gốc, được Mike Rivest / Cinema Treasures lưu giữ ↗
1966 • Đọc cảnh quan
Cả một tập thể khán giả, xếp quanh một màn ảnh.
Ảnh chụp từ trên không cho thấy điều mà hình ảnh đường phố hiện đại không thể kể về rạp cũ: hình dáng của nó. Những hàng xe uốn cong trải khắp khu vực xem phim. Tòa nhà trung tâm nằm giữa các hàng xe, xen kẽ là lối đi và khoảng trống. Thay vì một khán phòng có mái che, chính những chiếc xe tạo nên sơ đồ chỗ ngồi.
Cinema Treasures ghi nhận rạp có một màn ảnh và sức chứa ở giai đoạn sau là 1.353 ô tô. Phần lịch sử mô tả lối vào từ cả Lee Highway lẫn Gallows Road. Đây là một kiểu đám đông rất khác với dòng người đi qua một sảnh duy nhất: rạp phải đón xe, xếp xe vào vị trí để mọi người nhìn thấy màn ảnh, rồi đưa xe ra ngoài.
Hãy dừng lại ngắm bức ảnh trước khi chuyển sang Mosaic. Nó giải thích vì sao ký ức về rạp ô tô thường gắn với một chỗ đỗ xe cụ thể. Bãi xe không chỉ là nơi để xe trước khi bắt đầu trải nghiệm. Nó chính là trải nghiệm ấy.
Nguồn tư liệu xác định đây là ảnh Lee Highway Drive-In chụp từ trên không năm 1966. Địa chỉ lịch sử là 8223 Lee Highway. Đây là khu đất ở Merrifield có trước rạp nhiều phòng chiếu và Mosaic, không phải rạp Super 29 trên West Ox Road. Bức ảnh là bằng chứng lịch sử, không phải bản đo đạc thửa đất hay lớp ảnh chồng ghép chính xác lên các cửa hàng hiện nay.

Nguồn và tài liệu đọc thêm: Drive-In Theatres of the Mid-Atlantic: lịch sử Lee Highway Drive-In (nguồn thứ cấp chuyên ngành) ↗ Cinema Treasures: lịch sử Lee Highway Drive-In (nguồn thứ cấp chuyên ngành) ↗ EDENS / Urban Land Institute: lịch sử dự án Strawberry Park và niên biểu từ rạp ô tô đến Mosaic ↗
Những người trong xe
Năm ký ức mà các tòa nhà không thể kể.
Đây là những hồi ức nhỏ, cụ thể, những chi tiết giúp người ta nhận ra một nơi đã biến mất. Chúng là ký ức được ghi rõ người kể, không phải xác minh độc lập cho từng sự việc.
Buổi hẹn trước tiệc ngủ
Carolyn Bounds Botkin nhớ lại việc đi hẹn hò với lô cuốn tóc trên đầu trước một buổi tiệc ngủ: “Tôi phải trông thật đẹp trước bạn bè chứ!”
Âm thanh bộ phim không chỉ gói trong một chiếc xe
Mike, một người đóng góp cho Drive-In Theatres of the Mid-Atlantic, nhớ chỗ đỗ xe quen thuộc, mùi từ quầy đồ ăn, không khí mát lạnh và âm thanh phim vang khắp bãi.
Phải có người giữ ấm cho mọi người
Stan nhớ lại quãng thời gian làm việc ở đó vào năm 1969–70, phụ lắp máy sưởi điện trong xe và để mắt đến những người lẻn vào. Lời kể của ông đưa cả những nhân viên vào bức tranh ký ức.
Góc nhìn từ phía sau Levitz
Mark nhớ lại việc xem phim từ phía sau cửa hàng nội thất Levitz khi còn là thiếu niên ở Fairfax vào đầu thập niên 1980, cho đến khi cảnh sát đến. Ông gọi nơi đó là rạp ô tô Merrifield.
Đôi khi khán giả mang theo ghế ngồi ngoài trời
Trong một bài viết cá nhân công bố năm 2024, Rob Furey nhớ lại cảnh thanh thiếu niên chui qua một khe hở ở hàng rào rồi xếp ghế ngồi ngoài trời quanh thùng giữ lạnh. Ông mô tả những cột kim loại có loa nối dây và âm thanh lan từ các chỗ đỗ xe ra khắp bãi.
Lời kể của ông đem đến một góc nhìn khác với hàng ghế trước: khán giả ngoài trời cùng lắng nghe, không phải ai cũng ngồi trong xe. Ở đây, chúng tôi dùng lời kể này như một hồi ức về khung cảnh có ghi rõ tác giả, chứ không phải lịch chiếu đã được xác minh hay ngày tháng đáng tin cậy cho một bộ phim cụ thể.
Nguồn và tài liệu đọc thêm: Drive-In Theatres of the Mid-Atlantic: lịch sử Lee Highway Drive-In (nguồn thứ cấp chuyên ngành) ↗ The Washington Post: Movie Memories, ngày 26 tháng 1 năm 2006; hồi ức đã công bố của Carolyn Bounds Botkin ↗ Rob Furey: The Devil at the Drive-In, ngày 1 tháng 3 năm 2024; phần mở đầu có thể đọc công khai của một bài viết cá nhân ↗
Những điều các câu chuyện lưu giữ
Tên phim chỉ là khởi đầu.
Lịch chiếu cho biết phim nào được quảng cáo. Ký ức cho biết điều gì có ý nghĩa với người đã đến xem. Hai điều ấy không phải lúc nào cũng giống nhau. Một kiểu tóc, một buổi tối lạnh hay một chỗ xem phim tự tìm lấy có thể đọng lại lâu hơn cốt truyện.
Mô tả của Furey cũng giúp người chưa từng đến hiểu cách thiết bị hoạt động. Âm thanh không đơn giản được phát ra từ màn ảnh khổng lồ. Theo ký ức của ông, một sợi cáp nối loa với cột tại chỗ đỗ xe. Một thiết bị nhỏ của rạp đưa âm thanh phim đến gần khán giả; nhiều chiếc loa như vậy tạo nên âm thanh trong bãi khác với khán phòng trong nhà.
Rất dễ muốn ghép những mảnh ký ức này thành một đêm hè hoàn hảo. Như vậy câu chuyện sẽ liền mạch hơn, nhưng không chân thực hơn. Chúng đến từ những người khác nhau và những năm khác nhau. Nơi làm việc của nhân viên, cuộc phiêu lưu của thiếu niên và điểm đến cho một buổi hẹn đều là những phiên bản của cùng một rạp.
Merrifield không phải nơi duy nhất ở Bắc Virginia có rạp ô tô. Ký ức về các rạp Super 29, Mount Vernon hay Sunset cần được đặt trong bối cảnh riêng, thay vì gộp vào nơi này. Khi ai đó nhớ bộ phim nhưng không nhớ tên rạp, con đường, khu phố và năm ước chừng có thể giúp xác định địa điểm.
Ký ức địa phương đáng được thu thập chính vì chúng chứa những chi tiết mà các bản tóm lược chính thức bỏ qua. Kiểm tra xem câu chuyện thuộc về nơi nào là cách bảo vệ câu chuyện, chứ không làm mất đi giá trị của nó.
Nguồn và tài liệu đọc thêm: Drive-In Theatres of the Mid-Atlantic: lịch sử Lee Highway Drive-In (nguồn thứ cấp chuyên ngành) ↗ Cinema Treasures: lịch sử Lee Highway Drive-In (nguồn thứ cấp chuyên ngành) ↗ Rob Furey: The Devil at the Drive-In, ngày 1 tháng 3 năm 2024; phần mở đầu có thể đọc công khai của một bài viết cá nhân ↗
Sau thời màn ảnh ngoài trời
Ô tô ở lại. Phim chuyển vào trong nhà.
Sự chuyển đổi không diễn ra thẳng từ rạp ô tô sang Mosaic. Rạp ngoài trời đóng cửa, rồi một rạp nhiều phòng chiếu trong nhà trở thành điểm đến xem phim tiếp theo trên khu đất. Với một thế hệ khác, “Lee Highway” có nghĩa là lựa chọn giữa các phòng chiếu trong nhà thay vì tìm một hàng xe có góc nhìn tốt.
Lịch sử dự án do EDENS nộp cho Urban Land Institute ghi rạp ô tô đóng cửa năm 1984 và mô tả việc rạp được thay thế bằng cụm rạp trong nhà. Cinema Treasures ghi năm khai trương rạp nhiều phòng chiếu là 1986. Tách riêng hai mốc này giúp giải thích vì sao ký ức về “rạp cũ” có thể nói đến những tòa nhà khác nhau.
Thế hệ khán giả đến sau cũng có những ký ức riêng. Trong một bình luận công khai trên Cinema Treasures, Patrick Crowley nhớ lại thời sống ở Dunn Loring vào giữa thập niên 1990 và thường lui tới rạp nhiều phòng chiếu. Ông nghĩ đó là nơi mình xem Mallrats và Toy Story lần đầu. Sự không chắc chắn ấy là một phần của hồi ức, không phải điều nên biên tập thành khẳng định chắc chắn. Những bộ phim đặt ký ức này vào một thế hệ khác với thời màn ảnh ngoài trời.
Cinema Treasures ghi ngày đóng cửa rạp nhiều phòng chiếu là 11 tháng 1 năm 2009. Lịch sử dài hơn của khu đất có ý nghĩa ở đây: rạp ô tô đóng cửa không đồng nghĩa với việc hoạt động xem phim tại đó chấm dứt, và rạp nhiều phòng chiếu đóng cửa cũng vậy. Mỗi lần thay thế đều làm khung cảnh thay đổi đủ nhiều để buổi tối trong ký ức của mỗi người cần được gắn với đúng rạp.
Bức ảnh của thư viện dưới đây lưu giữ một góc nhìn tĩnh lặng hơn về dấu hiệu nhận diện ngày xưa bên đường. Biển quảng cáo trống và cây cỏ là những bằng chứng có thể nhìn thấy; ngày chụp thì chưa chắc chắn. Nhãn “khoảng năm 1950” trong danh mục có trước thời điểm khai trương đã được ghi nhận, nên không thể coi đó là thời điểm chụp cảnh này.

Nguồn và tài liệu đọc thêm: Thư viện Công cộng Quận Fairfax / Braddock Heritage: ảnh lưu trữ Lee Highway Drive-In và mô tả trong danh mục ↗ Cinema Treasures: niên biểu Lee Highway Multiplex (nguồn thứ cấp chuyên ngành) ↗ EDENS / Urban Land Institute: lịch sử dự án Strawberry Park và niên biểu từ rạp ô tô đến Mosaic ↗
Một kiểu nơi tụ họp khác
Mosaic tiếp nối địa chỉ xem phim, không phải trải nghiệm ngày xưa.
EDENS công bố giai đoạn đầu của Mosaic chính thức khai trương vào tháng 10 năm 2012, với Angelika là một trong những điểm đến chủ chốt. Điện ảnh vẫn là một phần của nơi này, nhưng buổi tối xung quanh đã đổi khác: cửa hàng, lối đi bộ và không gian tụ họp công cộng thay thế bãi xem phim ngoài trời cũ.
Sự tiếp nối ấy có ý nghĩa mà không cần coi các địa điểm là tương đương nhau. Một ghế ngồi ở Angelika không phải chiếc ô tô bên cạnh loa. Đi bộ qua Mosaic không phải lái xe dọc một hàng đỗ uốn cong. Cùng một khu vực ở Merrifield đã đón nhiều kiểu đi chơi buổi tối khác nhau.
Bức ảnh năm 2012 ghi lại khởi đầu của chương mới ấy, không phải diện mạo khu phố ngày nay. Điều thú vị nhất khi so sánh trước và sau không đơn thuần là nhà cửa thay cho mặt đường nhựa. Đó là cách mọi người đến, dành thời gian bên nhau và biến nơi này thành một phần đời mình.

Nguồn và tài liệu đọc thêm: EDENS: thông báo khai trương giai đoạn đầu ngày 25 tháng 10 năm 2012 ↗ Payton Chung: ảnh Mosaic District, ngày 18 tháng 9 năm 2012; CC BY 2.0 ↗ EDENS / Urban Land Institute: lịch sử dự án Strawberry Park và niên biểu từ rạp ô tô đến Mosaic ↗
Phần lịch sử của bạn
Bạn đã xem phim gì và đi cùng ai?
Bạn không cần nhớ chính xác ngày tháng để đóng góp một ký ức có ích. Hãy bắt đầu từ bộ phim, những người trong xe và một chi tiết bạn vẫn còn hình dung rõ. Nếu bạn nhớ rạp nhiều phòng chiếu trong nhà thì hãy nói rõ. Một thập niên ước chừng cũng giúp đặt câu chuyện vào đúng giai đoạn.
Một tấm vé, một bức ảnh có ngày chụp hay một quảng cáo cũ có thể làm điểm tựa cho hồi ức. Nhưng chi tiết mang tính cá nhân thường là điều khiến người đọc khác thấy quen: người nhất quyết chọn một chỗ cụ thể, chuyến đi mua đồ ăn, cách buổi tối kết thúc.
Màn ảnh cũ đã không còn. Những câu chuyện không nhất thiết phải biến mất theo.
Nguồn và tài liệu đọc thêm: Thư viện Công cộng Quận Fairfax / Braddock Heritage: ảnh lưu trữ Lee Highway Drive-In và mô tả trong danh mục ↗ Drive-In Theatres of the Mid-Atlantic: lịch sử Lee Highway Drive-In (nguồn thứ cấp chuyên ngành) ↗
Vì sao điều này quan trọng
Những địa điểm trở thành lịch sử địa phương qua các buổi tối bình thường mà mọi người nhớ mãi. Lee Highway Drive-In, rạp nhiều phòng chiếu và Mosaic thuộc về cùng một câu chuyện của Merrifield, nhưng mỗi nơi đều xứng đáng có những bức ảnh, ngày tháng và tiếng nói riêng.
Bạn nhớ đã xem phim gì ở Lee Highway Drive-In, và ai đã ngồi cùng xe với bạn?
Nguồn và tài liệu đọc thêm
- Thư viện Công cộng Quận Fairfax / Braddock Heritage: ảnh lưu trữ Lee Highway Drive-In và mô tả trong danh mục ↗
- Drive-In Theatres of the Mid-Atlantic: lịch sử Lee Highway Drive-In (nguồn thứ cấp chuyên ngành) ↗
- Cinema Treasures: lịch sử Lee Highway Drive-In (nguồn thứ cấp chuyên ngành) ↗
- Cinema Treasures: niên biểu Lee Highway Multiplex (nguồn thứ cấp chuyên ngành) ↗
- EDENS: mô tả và danh bạ hiện tại của khu Mosaic ↗
- GIS Quận Fairfax: bộ sưu tập ảnh chụp từ trên không và công cụ xem ảnh lịch sử ↗
- EDENS: thông báo khai trương giai đoạn đầu ngày 25 tháng 10 năm 2012 ↗
- EDENS: chương trình Films in the Park mùa hè 2021 (thông báo sự kiện trong quá khứ) ↗
- The Washington Post: bài hồi tưởng ngày 12 tháng 1 năm 2006 (năm đóng cửa không thống nhất với nguồn khác) ↗
- Payton Chung: ảnh Mosaic District, ngày 18 tháng 9 năm 2012; CC BY 2.0 ↗
- Giấy phép Creative Commons Ghi công 2.0 cho ảnh của Payton Chung ↗
- Quảng cáo khai trương gốc, được Mike Rivest / Cinema Treasures lưu giữ ↗
- The Washington Post: Movie Memories, ngày 26 tháng 1 năm 2006; hồi ức đã công bố của Carolyn Bounds Botkin ↗
- EDENS / Urban Land Institute: lịch sử dự án Strawberry Park và niên biểu từ rạp ô tô đến Mosaic ↗
- Rob Furey: The Devil at the Drive-In, ngày 1 tháng 3 năm 2024; phần mở đầu có thể đọc công khai của một bài viết cá nhân ↗



